Kitaplar

Elif , Gwendolyn Willow Wilson

For English and more here/ ingilizcesi ve daha fazlası için buraya

Herkese Merhaba

Gwendolyn Willow Wilson’ı hiç duydunuz mu ?

Kendisi 2014 yılında çıkan Ms.Marvel (Kamala Khan) karakterinin yazarı. Bu çizgi roman serisinin ilk iki cildini okumuş ve Kamalayı çok sevmiştim. Kamala’dan dolayı yazarın kendisini ve yazarın başka kitapları var mı diye araştırdım ve bu kitabı buldum ama bulana kadar canım çıktı desem yeridir. Türkçe yayın hakları Monokl* yayın evine ait olan kitabın bir baskısını bulamadım ve şans eseri girdiğim bir kitapçıda İngilizcesini bulunca arka kapak yazısını okumadan kendimi kasiyerin önünde buldum. Sırf yazarından dolayı aldığım ve aldığım için mutlu olduğum kitaplardan biridir bu.

Yolda arka kapak yazısını okurken “djinn” kelimesini gördüm ve dedim acaba bu düşündüğüm şey mi ? Yanında da İslam mitolojisi falan yazıyor, dedim kesin düşündüğüm şey. Ve düşündüğüm şey çıktı . Ürktüm tabi. Kitabı aylarca, hatta yıllarca rafta beklettim. Sonra internette arattım kitabı, bir sürü tanıtımı karşıma çıkınca demek onların başına bir şey gelmemiş, yazarın da başına bir şey gelmemiş, üstelik bu kitabın internette fanart yarışması da yapılmış, bana da bir şey olmaz dedim ve cesaretimi toplayıp okudum. Şimdi kimileriniz abarttığımı düşünebilir, ki abartmışım kabul, ama lütfen Türk sinemasında çıkan korku filmlerine bir bakın, o filmleri izlemekten korkan ve bu yüzden lise sıraları hariç izlememiş ben onlarla ilgili bir kitap okuyacağım. Bir yıl önce deseydiniz gülerdim buna. (djinn, genie, cin, bizim üç harfliler)

iki yıl sonra. yıllar önce aradığım kitabın Türkçe baskısını buldum ve aldım çünkü orijinal baskısında olmayan bir başlangıç yazısı, resimli bir sayfa ve yazarın yazım süreci üzerine yazdığı bir yazı vardı. İlginç bir not daha, ingilizcesini okurken kitabı metrobüste tüyapa giderken bitirmiştim. Türkçesini de yine tüyapa giderken yarıladım.

Kitabı bitirir bitrmez çizdiğim resim. Tumblr’da yayınlamıştım

Kitabımıza gelelim, baş karakterimiz hayatta uzun ince bir çizgiden başka bir şey olmadığını düşündüğü için kendisine Elif adını veren bir hacker. Bir erkek, hackerlar arası takma isim kullanmak işin gereği olduğundan o da bu ismi seçmiş. Gerçek adı kitabın sonlarına doğru açıklanıyor. Kendisi biraz aksi, bilgisayarlarla kafayı yemiş, fantastik kitaplar okumayı seven, aşk acısı çeken, toplumun belirli kültürel kurallarından sıkılan, bunalan bir arap-hint melezi. Kendinizden bir şeyler bulabileceğiniz bir karakter yani.

Kaos yavaş yavaş boğulmaktan daha iyi.

Baş karakterimiz Basra Körfezine kıyısı olan bir Orta Doğu şehrinde yaşıyor ve tahmin edersiniz ki şehrin yönetimi berbat ve yöneticiler halkı hizada tutmak için korkuyu kullanıyor. (Buradan da Arap Baharı referanslarını hissediyoruz.) Halkta durur mu tabi, isyan ediyor, ama bu isyan önce sanal alemde başlıyor. Yüzlerce genç emirliğin getirdiği sansürlere ve sansürcülere sinir oluyor, bununla savaşıyor. Sonunda kendilerini hükümetin kokuşmuş hapishanelerinde buluyor. Son sıralarda işler El isimli kim olduğu ya da ne olduğu bilinmeyen birinin ya da birşeyin de işe karışmasıyla iyice korkutucu bir hal alıyor ve herkes El’in enselerinde olduğunu hissediyor. Ama bu hackerların işlerini yapmalarına engel değil. Değil mi?

Şehir

Tüm bunlar olurken Elif, şehrin yönetici, üst sınıfına mensup bir kız olan %100 Arap İntizara aşıktır ama İntizar haftalardır Elifin mesajlarına cevap vermemektedir. Zar zor bir buluşma ayarladıktan sonra İntizar başka biriyle, emirlikte çalışan safkan bir arapla, nişanlandığını söyler ve ondan kendisini unutmasını ve mümkünse bir daha kendisini görmemesini ister.

Dünyası başına yıkılmış gibi hisseden Elif “demek bir daha beni görmek, bana ulaşmak istemiyon ha der” ve kişinin yazı stilinden, kullandığı kelimlerden o kişiyi tanıyabilen ve engelleyebilen bir program üzerinde çalışmaya başlar. Programa Tin Zari adını verir ve program uzun süren bir veri toplama işine başlar. Ama bu programı yazmadan önce, tam ergen aşıkların yapacağı gibi, İntizara üzerinde vakit geçirdikleri bir çarşafı yollamayı da ihmal etmez.

Çarşafı komşusu ve çocukluk arkadaşı Dina’dan İntizara götürmesini ister. Bir mısırlı olan Dina, Elifin bu ricasını kıramaz. Ayrıca kendisi kitaptaki en sevimli karakterdir. Kitap okumayı, şarkı söylemeyi ve sadakati sever.

Birkaç gün sonra Dina elinde bir kutuyla Elifi aramaktadır. Bu sırada Elif El’in kim olduğunu öğrenmek üzeredir. Dina kutunun İntizardan geldiğini söyler. Kutuyu açtıklarında içinde oldukça eski bir kitap bulurlar. Kitabın adı “Elf yevm” (bin gün)dir. Eve doğru gittiklerinde (Elif ve Dina bir dublekste yaşıyor) evinin önünde gözlüklü hiç oturdukları yer olan Bakara bölgesi ahalisine benzemeyen biriyle karşılaşırlar. Elif, Elin kendisini bulduğunu hisseder ve Dinayla beraber, elinde İntizarın neden yolladığını bilmediği bir kitapla kaçmaya başlar. Hem Kaçmalı, hem kitabın gizemini çözmeli, hem de Elden ve sansürcülerden kurtulmanın bir yolunu bulmalıdır.

Bu iş kolay olmadığından ve Elif işleri on numara beş yıldız batırdığından birisinden ya da bir şeyden yardım istemek zorunda kalır. Elif ve Dina Vampir Vikram söylencesinin peşine düşer, çünkü söylenceye göre Vampir Vikram çok güçlüdür ve karşılığı ödenirse kişiyi birçok şeyden koruyabilir. Dina çocukken arkadaşlarıyla Vikramı çağırma oyunu oynadıklarını falan anlatır. Vikramı önce tekliflerini kabul etmez ama sonra Elif’in elindeki İntizardan gelen kitap dikkatini çeker ve kitabı araştırmasında yardım edeceğini söyler.

Kitabı ve kurguyu anlatmayı burada bırakıyorum. Umarım kitap dikkatinizi çekmiştir de bir şans verip okursunuz. Buradan sonra kitap üzerinde kimi notlar yazacağım ve çoğu spoilerli.


  • Kitabın orijinal ismi “Alif the Unseen”, “Görünmeyen Elif” şeklinde çevirebiliriz. Yayıncılar çocuk kitabı gibi durmasın diye görünmeyen kısmını atmışlar. Hackerlerın görünmeden işlerini yaptığını ve Elif’in görünmeyen halkla ilişkisi olduğunu düşündüğümüzde, bence saçma bir tercih.
  • Kitabın çevirisi genel olarak güzeldi. Çevirmen sağ olsun bilinmeyen kelimelerin çoğunu sayfa sonlarında açıklamış. Ama bence aslen arapça olan kelimelerin çevirisinde bir sıkıntı vardı. Mesela Souk, moklas. Arapçada “o” sesi yoktur, “u” bazen “o”ya benzer . Bunlar arapça isimlerin ingilizce telafuzları. Direk suuk denebilirdi.
  • Bu arada aynı kitabı iki farklı dilde okumak gerçekten ilginç bir tecrübe. İngilizcesinden daha çok zevk aldım ama Türkçesini okurken olayları ve mekanı daha iyi anladım.
  • Çeviri demişken kitapta çeviri ve çevirilerle ilgili güzel bölümler ve espriler vardı. Alıntı yapmak gerekirse “… “Bütün çeviriler uydurmadır.” diyerek fikrini belirtti Vikram. “Dillerin farklı olmasının bir sebebi vardır. Anlam kaybı olmadan fikirleri dilden dile aktaramazsın. Bunu bir tek Araplar fark etti. Arapça olmayan baskılara kıstas tefsirleri demeyi akıl ettiler, çevirileri değil.” ” Fransızca çevirisi de mi Elf Yevm’in gerçek baskısı olarak sayılmıyor yani?” Vikram ona tiksinti dolu bir bakış attı. “Fransızca da gerçek olan herhangi bir şey var mı ki ?”
  • Yazarın hayatını biraz incelediğimizde ateist bir ailede büyüyen, fantastik kitaplar seven, Üniversitede Arap Dili ve Edebiyatı okurken İslamla ilgilenmeye başlayan ve sonra Müslüman olup Mısıra taşınan birini görürüz. Şuan çizgi roman endüstrisinde (Marvel, DC)de çalışıyor ve yeni kitaplar yazmaya devam ediyor. Tüm bu yaşadıklarını ve tecrübelerini kitabın satırlarında hissediyorsunuz. Yazar hakkında bakınız 1, 2, Kitap hakkında bakınız. İlginçtir kitabın fanart yarışması da yapılmış.
  • Kitapta Mühtedi diye Amerikalı, meraklı kitapları araştıran bir karakter var. Bence yazar direk kendisinden esinlenerek yazmış Mühtediyi ya da mühtedi yazarın bizzat kendisi. Çünkü Mühtedi ne kadar çabalarsa çabalasın kendisini topluma kabul ettiremediğinden yakınıyordu.
  • Kitapta yazarın batı ve doğu edebiyatlarını, yaşam tarzlarını Vikramın ağzından karşılaştırdığı yerler çok iyiydi. Mühtedi ile arasında geçen bir dialogun resmini aşağıya koydum.
  • Vikram demişken, Vikram karakteri ya da Vampir Vikram ya da Vetala Vikram Hint Edebiyatındaki Vikramaditya eserinden uyarlanmış.
  • Ayrıca Vikram yazarın en son çıkan kitabında da var. Olaylar tabiki yüzyıllar öncesinde geçiyor.
  • Karakterlerin peşine düştükleri kitabın tam ismi “Bin Bir Gündüz” ya da “Bin Bir Gün”. 1001 Gece kesinlikle değil. (Hoş, Bin Bir Gecede sonlarda bir yerde karşımıza çıkıyor.) Böyle bir kitap gerçekten var ve İran edebiyatına ait. Bin bir gecede Şehrazat, Şehriyara kadınlara güvenmesi, kendisini öldürtmemesi ve kadınların da zeki olduklarını kanıtlamak için masallar anlatır. Bin bir gündüzde ise güzeller güzeli prenses Ferahnaz (kitaptaki adı Farukyar nedense) gördüğü kabus neticesinde erkeklere güvenmez ve dadısı onun bu düşüncesini değiştirmek için dadısı masallar anlatır. Şehrazatın masalları geceden gündüze kadar sürerken, Ferahnazın dadısının masalları gündüzden geceye kadar sürer.
  • Kitapta en sevdiğim kısımlar heralde Bin bir gündüzden yapılan alıntılardı.
  • Kitapta en sevdiğim karakter Vikramdı ve hala sonu daha güzel olabilirdi diye düşünüyorum. Aslında çok güzel bir sonu var kitabın ama yinede acıtan bir son.
  • Kitapta sevdiğim karakterler Yenibölge, Şeyh Bilal, Mühtedi, Dina, Azalel, ve baş belamız Elif
  • Kitabın hapishanede geçen bölümü gerçekten tüyler ürpertici. Keşke tacizcilerin ve tecavüzlerin sonu böyle olsa dedirten türden bir ürperticilik.
  • Kitabın kimi yerleri cinler aleminde geçiyor. O bölümlerin tasvirlerine hayran kaldım.
  • Kitabın bir bölümünde Türkiyeye kaçmaktan bahsedilmişti. As bayrakları as mı desem yoksa Türkiyeyi yanlış anlamışsınız mı desem bilemedim doğrusu.

Şimdilik bu kadar. Büyük ihtimalle bu yazıyı birkaç kere editleyeceğim. İlginizi çektiyse tekrar dönmeyi unutmayın. Bol kitaplı günler

Alumina

“Elif , Gwendolyn Willow Wilson” için bir yorum

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s